Frekans Modülasyonu
İkinci seçenek dalga boyunu sabit tutup frekansı modüle etmektir.
Taşıyıcı dalganın frekansı taşımak üzere değişir. Bilgiyi taşıma
taşıyıcı zarfı içinde değildir ve AM'i taşıyacak durumdan muaftır.
FM analog hücresel radyo sistemlerde, ticari radyo / çoklu
yayınlarına ve diğer pek çok modern iki yönlü radyo sistemlerinde
kullanılır. Frekans modülasyonu şekil 1.2'de görüldüğü gibi
gerçekleşir.

Şekil 1.2 Frekans Modülasyonu Uygulanışı
Sayısal Modülasyon
Sayısal modülasyonun en üstün yönü gürültüye karşın direncin
artması ve güçlülüktür. Analog sistemlerde ağla eklenen her yapı
taşı sinyal azalmasına neden olmaktadır. Buna karşılık sayısal
sistemler; gürültüsüz, hatasız ses ve veri iletimi sağlamaktadır.
Sayısal modülasyonda, sayısal sinyaller analog taşıyıcı dalgaları
içine yerleştirilir. Şekil 1.3'de bazı sayısal modülasyon teknikleri
görülmektedir ve onlar aşağıdaki gibidir:
Şekil 1.3 Sayısal Modülasyon Teknikleri
Frekansı Kaydırarak Anahtarlama (FSK) yöntemi, analog taşıyıcı
ile uyum içinde olarak ikili (binary) verileri analog ton içersine
değiştiren AMPS kontrol kanallarında kullanılır. Faz Kaydırarak
Anahtarlama (PSK)'da ise taşıyıcının faz'ı iki sabit nokta arasında
kaydırılmaktadır.
Çoklama Uygulanması
Tüm sayısal standartlar, frekansları birlikte kullanmada
uyguladıkları metotları övmektedirler. Bugün için üç temel çoklama
mantığı ve bu mantığın kullandığı teknoloji bulunmaktadır.
Tablo 1.1 Kullanılan çoklama tipleri
Frekansı Bölüp Çoklayarak Ulaşma
İlk uygulamalarda, yani analog teknikler uygulanırken, frekansı
bölerek ve her bir kanalı izole ederek uygulama yapılmakta idi.
Frekansı bölmede, yelpaze 30 KHz bölünmektedir ve kanal bir
kullanıcıya özel olarak atanmamaktadır. Yani, ilk gelen kullanıcı
boş ilk kanalı kullanır. Konuşma bitince kanal, ikinci kullanıcıya
atanır. Böylece konuşma süresince kanal kullanıcıya atandığından
konuşma garanti altındadır.
Zamanı Bölüp Çoklayarak Ulaşma
Bu uygulamada iletişim çerçeveler içine biçimlenir ve çerçeveler
özel zaman dilimlerine bölünürler. Her çağırma/mesaj özel zaman
dilimine atanır ve sadece bu zaman dilimini kullanmasına izin
verilir. Her frekans pek çok zaman dilimine ayrıldığından (Şekil
1.4'de görüldüğü gibi) pek çok zaman dilimi yaratılabilir ve pek çok
kullanıcı aynı frekansı ve fakat farklı zamanı aynı anda
kullanırlar.

DAMPS ve GSM, TDMA'yı kullanırlar, ancak zaman dilimleri farklı
biçimlenmiştir (formatlanmıştır).
IS-54 DAMPS standartları, sadece konuşma kanalları üzerinde çoklu
konuşmayı gerçekleştirmek üzere TDMA'yı kullanır. Buna karşılık
DAMPS en son gelişmiş şekli ise IS-136'dır. Bu standart zaman
dilimlerinin çoklanmasının hem ses hem de diğer kanallar üzerine
uygulanmasını olanaklı kılmaktadır.
GSM ise aynı kanallar üzerinde hem ses hem de setup dilimlerini
çoklamak üzere TDMA'yı kullanır. Küçük sistemlerde çağırma setup'ı
için tek bir zaman dilimi kullanılır. Büyük sistemlerde bu amaçla 8
zaman dilimi kullanılmaktadır.
DAMPS ve GSM sistemleri arasındaki farklılık tablo 1.2'de
görülebilir.
Tablo 1.2 TDMA'nın kullandığı farklı modeller
Kodu Bölüp Çoklayarak Ulaşma
CDMA, ses bilgilerini modüle etmek üzere Qualcomm ve Inter
Digital Corparation tarafından geliştirilmiş bir DSSS (Direct
Sequence Spread Spectrum) teknolojisidir. Ses 8 Kbit/sn ve 13 Kbit/sn
(Kullanılan teknolojiye bağlı olarak) kodlanır ve çok geniş kanal
kapasitesi içine gönderilir. Bu gönderilen sinyaller iletim
sinyallerine dönüşürler ve hız 1.28 Mbit/sn'ye yükselir. Şekil
1.5'de CDMA'nın kullanımı görülmektedir.
Şekil 1.5 CDMA Uygulaması
Her CDMA kanalı hem gidiş hem de dönüşte 1.25 MHz radyo frekansı
kullanır. Çok büyük bant genişliğine karşın CDMA eski AMPS ağlarında
10 misli fazla çağrı taşıyabilir. Bant genişliği önemli bir olay
değildir, zira dağılım sinyalleri o kadar hızlı modüle edilir ki,
ayni frekans bandında konuşma yapan konuşmacılar arasında bir ses
karışıklığı söz konusu olmaz. Teorik olarak, sınırsız adette
kullanıcı aynı kanalı aynı zamanda kullanabilirler, bunun da nedeni
Walsh Coding yönteminin uygulanmasıdır. Ancak kullanıcı adedi
arttıkça gürültü oranı artmaya başlar ve kalite giderek düşer. |